Van friettent tot bibliotheek

Als (commerciële) samenwerkingsvorm neemt franchising in populariteit toe. De afgelopen tien jaar is het aantal franchisevestigingen zelfs meer dan verdubbeld. Franchising geniet over het algemeen de meeste bekendheid vanuit de detailhandel (retail) en de horeca. Franchise is inmiddels een dermate bekende en bewezen samenwerkingsvorm dat er een steeds bredere toepassing van plaatsvindt, ook buiten de direct commerciële sfeer. In de laatste jaren vindt de groei vooral plaats in de sectoren (persoonlijke en zakelijke) dienstverlening en zorg. In dit kader is het interessant om de Franchisemonitor te lezen van de NFV & Rabobank in samenwerking met PANTEIA / EIM.

Franchising wordt vaak geassocieerd met veelomvattende richtlijnen en procedures. Bij verschillende franchiseformules is dit inderdaad het geval. Zij passen het ‘hard franchise’ of ‘full service franchise’ model met succes én naar volle tevredenheid van de aangesloten franchisenemers toe. Mede door de economische omstandigheden wordt een dergelijk model in diverse branches juist als voorwaarde voor succes genoemd.

‘Hard franchise’ of ‘full service franchise’ is niet de enige franchisevorm die wordt toegepast. De mate waarin een formule is uitgewerkt en gestandaardiseerd door middel van richtlijnen, procedures en werkwijzen bepaalt of een franchiseformule meer soft of hard franchise is. De benaming is eigenlijk niet zo belangrijk. Wel van belang is de gewenste of noodzakelijke beheersbaarheid, waardoor de kwaliteit van de dienstverlening, de formule en het merk beter kan worden gewaarborgd. Hetgeen in het belang is van zowel franchisegever als franchisenemer. Beheersbaarheid ontstaat door grip en controle op centrale en decentrale bedrijfsaspecten. Met franchising kunnen de richtlijnen, procedures en werkwijzen op alle gewenste bedrijfsaspecten van toepassing zijn. Het is aan de franchisegever zelf om, gebaseerd op onder meer het concept, de markt en de beoogde franchisenemers, de mate van beheersbaarheid te bepalen.
In vergelijking met andere samenwerkingsvormen brengt franchising meer verantwoordelijkheden voor de franchisegever met zich mee. Dit uit zich in een hogere intensiteit van de samenwerking, een grotere complexiteit en daarmee hogere eisen ten aanzien van de franchiseorganisatie. Franchising gaat dan ook uit van een duurzame samenwerking.

Samenwerken staat bij steeds meer organisaties hoog op de agenda. De te realiseren voordelen van franchising spreken aan. Het franchisemodel is echter voor sommige organisatie onnodig zwaar. Met deze organisaties kijken we dan naar een alternatief samenwerkingsmodel waarbij naar wens en behoefte een aantal franchiseprincipes / -onderdelen wordt gebruikt.